Trang thơ Nguyễn Ngọc Hạnh


Tàn phai – Bước đột phá trong thơ Nguyễn Ngọc Hạnh

Posted in Những bài viết về thơ Nguyễn Ngọc Hạnh bởi nguyenngochanh on Tháng Bảy 30, 2009

Huỳnh Minh Tâm

   Tôi chỉ là người em, đôi lúc “bốc đồng” thì bảo “bạn tâm giao” với nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh, cứ ngỡ anh vẫn còn lim ngủ trong “tháp ngà” của mạch thơ cũ … Những tất cả những điều tôi đã nghĩ về anh như vậy là hoàn toàn sai lầm. Anh vẫn là con người đa cảm đa tình với thơ, nặng nợ và đầy khát vọng với chữ nghĩa và cái đẹp, quyến luyến những giai tầng còn ẩn sâu trong xúc cảm. Gần đây, anh có viết hai bài thơ ấn tượng và hay, gợi một sức viết, sức bật mới. Bài thứ hai hẹn dịp khác. Ở đây tôi muốn giới thiệu bài thơ “Tàn phai” của anh mà tôi tâm đắc!

   Khi ánh trăng sắp tan ra trong đêm nguyệt thực
   Bầy chim ngủ yên trên cành cũng hối tiếc, bay đi
   Bay về phía bầu trời vô định, bay về đâu trong đêm mịt mù
   Mùi hoa sữa sau vườn cũng bay đi, bay mất ánh trăng
   Một chút tàn phai còn lại với mình tôi, giá lạnh

   Giai điệu thật đẹp, cách thể hiện rất mới mẻ. Hình ảnh ánh trăng, bóng chim và mùi hoa sữa cũng chỉ là quen thuộc, nhưng ấn tượng thơ anh để lại trong lòng độc giả là nét tàn phai bình dị, đơn độc của nó: tàn rồi, bay rồi, bay đi, bay mất biền biệt trong cuộc đời và tâm thức. Thơ lay động hồn người từ chỗ cái tôi trữ tình đã cất lên tiếng nói nội tâm, cái lạnh giá của thời gian vô thường sừng sững bóng núi trước mặt. Từ năm dòng “nổ” âm vang ấy, các khổ tiếp theo chấp cánh bay lên với số phận chìm nổi. Đó là dòng ý thức, là chân lý của thơ. Vì thơ luôn duyên nợ với số phận, cùng rong ruỗi với cả hạnh phúc và bất hạnh trên nẻo chông chênh gập ghềnh của đời mình:

   Giấc ngủ vẫn từng đêm chập chờn, không còn mơ thấy gì
   Không còn biết ai đã đạp vào cơn mơ hạnh phúc
   Đêm cứ thế tan ra, ngày cứ thế trôi qua, tẻ nhạt
   Ánh trăng ngày xưa từ đó cũng tan dần…

   Viết về mình hay một hình bóng xa xôi nào đó cũng là viết về nỗi đau bát ngát bản ngã bản thể của ký ức. Cơn mơ hạnh phúc ai đạp vào thật là tàn nhẫn, một hình ảnh đầy bi kịch. Nhưng quằn quại hơn có lẽ là khát vọng bị đánh cắp, là ánh trăng, là nỗi buồn, là chiếc lá theo thời gian nỗi tàn phai càng đậm nét, một tâm thể cô đơn toàn triệt trong ý thức, bộc lộ một nhu cầu cần cứu vớt, sẻ chia:

   Khi em cầm ngọn gió cuối thu
   Chiếc lá vàng rơi vào bài thơ tình phai nhạt
   Em đừng chạm hồn tôi, một nỗi niềm ẩn khuất
   Đâu phải là nơi dừng chân mà chỗ cuối của con đường

   Tác giả và nhân vật cùng gặp nhau ở chỗ ẩn khuất, ở chỗ mê cung đôi ba lần vấp phải vì sự run rấy, ruồng bỏ của tình yêu. Mà tình yêu là điểm sáng, là hy vọng của cuộc sống. Mà bây giờ số phận bị trượt ngã, ý thức bị trượt ngã, nỗi tàn phai trượt ngã… Chỉ còn thơ là đứng dậy, vực dậy một tâm hồn yếu ớt mong manh. Tôi còn nhớ tình cảm này, thi sĩ Bùi Giáng có viết đôi câu cũng rất hay: ” Những dòng lệ tuôn mấy lần khắc khoải/ Những nụ cười tròn mấy bận hân hoan/ Những ngoảnh mặt im lìm trong ái ngại/ Những bắt tay xao động với muôn vàn”.

   Ôi nỗi đời chua cay và mật ngọt, nhưng dẫu sao đời sống vẫn vẫy gọi ta dấn bước. Yêu, không yêu, yêu, không yêu là sự phân tâm của ý thức đầy trách nhiệm bản thân. Không phải vớt vát lại một nỗi mất mát lớn, một nỗi thất vọng tràn trề âm ỉ, nhưng nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh đã biết dừng ở “chỗ cuối của con đường” để tự phản tĩnh, đó là tấm lòng của tác giả để chuyển sang một hướng sống khác, một niềm hy vọng mới cho đời mình. Bởi vậy mà hai khổ thơ cuối bài thơ đã trở lại vỗ về thiết tha đòi gọi một tâm hồn nhẫn nại chịu đựng và biết yêu quý cuộc sống: ” Xin đừng vấp tiếng chim kêu/ Vỡ tan giai điệu mùa thu mượt mà trong trẻo/ Đừng để khi trở về vườn hương cũ/ Tiếng chim lạ rồi, mất giọng thơ xưa”.

   Một lời nhắn nhủ thỏ thẻ rất từ ái, rất thiêng liêng. Ánh sáng cuối đường hầm. Một tấm phao sau những ngày lênh đênh thuyền vỡ. Tàn phai, tẻ nhạt, bóng cây hiu quạnh…đó là thực tại, nhưng dẫu là gì đi nữa mỗi ngày là một niềm vui khi mở mắt ra nhìn thấy mặt trời và chốc chốc thổn thức với muôn vàn ký ức hồi thu. Nói chung, bài thơ có sức liên tưởng rộng, ngôn ngữ anh dùng tinh tế, quyến rũ, chải chuốt. Nguyễn Ngọc Hạnh biết gắn bó hữu cơ các hình ảnh để nâng các sự kiện lên tính bi kịch, thắt gút, rồi mở ra thông thoáng và đắm lại thứ cảm xúc mênh mang, mê hoặc. Theo thiển ý của tôi, bài thơ rất hay, là bước đột phá trong thơ Nguyễn Ngọc Hạnh, nhưng hạnh phúc hơn, có lẽ vì tác giả đã được sẻ chia  nỗi đau với số phận run rủi và một tâm hồn khắc khoải mong chờ ở một tình yêu đẹp, tinh khiết cho thơ. Nói như Bùi Giáng: “Còn đọng giữa một tấm lòng thương nhớ/ Kỷ niệm ngần giá cúc với nồng sen.” 

 

Nguyễn Ngọc Hạnh

TÀN PHAI 

Khi ánh trăng sắp tan ra trong đêm nguyệt thực
Bầy chim ngủ yên trên cành cũng hối tiếc, bay đi
Bay về phía bầu trời vô định, bay về đâu trong đêm mịt mù
Mùi hoa sữa sau vườn cũng bay đi, bay mất ánh trăng
Một chút tàn phai còn lại với mình tôi, giá lạnh

Giấc ngủ vẫn từng đêm chập chờn, không còn mơ thấy gì
Không còn biết ai đã đạp vào cơn mơ hạnh phúc
Đêm cứ thế tan ra, ngày cứ thế trôi qua, tẻ nhạt
Ánh trăng ngày xưa từ đó cũng tan dần…

Khi ngồi nhớ, lại quên ngày mong nhớ
Khi nỗi buồn lấn hết những ngày vui
Không còn biết tiếng chim lạc bầy kêu khản giọng
Bay về đâu khi trăng vỡ tan rồi

Khi em cầm ngọn gió cuối thu
Chiếc lá vàng rơi vào bài thơ tình phai nhạt
Em đừng chạm hồn tôi, một nỗi niềm ẩn khuất
Đâu phải là nơi dừng chân mà chỗ cuối của con đường

Xin cũng đừng bội ước với dòng sông
Nơi ấy vẫn là nơi em đến
Vẫn là suối nguồn chảy ra biển lớn
Là bến sông xưa em neo đậu mưa chiều

Xin đừng vấp tiếng chim kêu
Vỡ tan giai điệu mùa thu mượt mà trong trẻo
Đừng để khi trở về nơi vườn hương cũ
Tiếng chim lạ rồi, mất giọng thơ xưa.

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: