Trang thơ Nguyễn Ngọc Hạnh


Tháng ba về, Hoàng Tư Thiện lại ra đi

Posted in Tác phẩm báo chí bởi nguyenngochanh on Tháng Ba 26, 2007

 Nguyễn Ngọc Hạnh

Tôi sinh ra và lớn lên ở đây
Ba mươi năm sóng dạt dào cửa bể
Từ chiếc nôi mẹ ru từ tấm bé
Đến bầu trời thành phố tháng Ba

( Thành phố tháng Ba)

Cách đây gần ba mươi năm, Hoàng Tư Thiện đã viết về quê hương của mình như thế. Từ chiếc nôi mẹ ru cùng gió biển Thanh Khê đễn bầu trời tự do của thành phố bên sông Hàn trong những ngày tháng Ba lịch sử, sau bao nhiêu năm đợi chờ, ngày Đà Nẵng giải phóng , đã mang lại cho thơ anh những cảm xúc cháy bỏng : Dẫu những ngày tháng Ba đời tôi rồi qua hết. Hãy còn đây mặt trời trên biển. Và lòng tôi trên bán đảo bình minh… Và bây giờ, tháng Ba lại về mà Hoàng Tư THiện đã ra đi. Tháng Ba cuối cùng đời anh qua rồi. Nhưng tháng Ba trong thơ anh thì vẫn còn mãi mãi.

Anh em văn nghệ Đà Nẵng vừa tưởng nhớ một năm ngày ngày mất nhà thơ Trần Khắc Tám, rồi sững sờ vĩnh biệt Nguyễn Minh Khôi. Bây giờ lại mất thêm một người bạn thơ nữa, nhà thơ Hoàng Tư THiện. Có lẽ anh là một nhà thơ cô độc, sống ẩn khuất, khép kín trong thế giới của riêng mình. Gần 10 năm trở lại đây, Hoàng Tư Thiện hay ngồi một mình trước cửa, nhìn xa xăm như là không nhìn vào đâu cả. Mỗi chiều, với vài ly rượu trắng đơn độc, sẻ chia với mình về những bất hạnh của một người đàn ông đi tìm chân dung của chính mình trong cuộc đời này. Đã hơn 50 năm mà vẫn xa xăm , mờ mịt. Hạnh phúc chạy trốn anh, mà có lẽ anh cũng chẳng mơ màng một thứ hạnh phúc gi ngoài thơ:

Bao lần soi mặt vào gương
Ngỡ như thoắt hiện lại dường như xa
Mảnh gương trong vắt kia mà
Sao tôi tìm mãi không ra bóng mình

( Đi tìm)

“ Cái bóng “ ấy là nỗi ám ảnh khôn nguôi trong thơ Hoàng Tư Thiện. Tôi ngồi với bóng tôi mà. Tôi và chiếc bóng nữa là có đôi. Có lần, anh nới với tôi , tìm không thấy nười…, nên phải tri âm với bóng, vậy thôi. Soi vào khắp cõi người ta. Biết bao giờ mới nhận ra chính mình. Và mãi mãi, Hoàng Tư Thiện chỉ một bóng với những buồn vui trong đời , một mình lầm lũi, trôi dạt với thơ:
Cái bóng trong tôi / Cái bóng ngoài đời / Cái hư / Cái thực / Cái mất/ Cái còn / Cái có / Cái không / Chập chờn / Cái bóng… Dường như phảng phất một chút triết lý của nhà Phật, cộng với sự chiêm nghiệm lẽ đời rất thi sĩ của anh, nên khổ cuối bài thơ “ Cái bóng” đã tạo ra cho người đọc một cảm xúc sâu lắng, gợi lên bao điều để chúng ta suy nghĩ về cuộc đời này : Tắt đèn / Mất bóng / Tôi nhìn / Thấy tôi. Bây giờ, anh đã mất bóng rồi. Hoàng Tư Thiện đã thấy rõ lẽ đời và biết mình đã phải tồn tại với thế gian này để làm gi?
Tôi quen biết Hoàng Tư Thiện đã lâu, từ ngày anh có mặt trên tờ báo Đối diện, một tạp chí phát hành bí mật ở miền Nam lúc bấy giờ. Đây là nơi qui tụ những trí thức, văn nghệ sĩ yêu nước, chống chính quyền Sài Gòn. Hoàng Tư Thiện có không ít những bài thơ đề lại dấu ấn cho người đọc lúc bấy giờ. “Đất nước” là một trong những bài thơ như thế của anh:

Cây giữ đất và đê điều giữ nước
Mến thương con , hoa quả giữ mùa
Cơm áo sông Hồng mở đường Nam tiến
Nghĩa phù sa, máu đỏ như thơ….

Là Việt Nam bốn nghìn năm đó
Hịch truyền ghi sông núi xa gần
Cở trỏ Đông Đô hồi trống giục
Thế nhân dân, trúc chẻ ngói tan…
Đất nước , 1970

Có một Hoàng Tư Thiện ngày ấy với đất nước. Anh đi tìm bóng mình, hay đi “tìm hình của nước”? Thơ là hình thức tối cao của tự do. Và thơ anh một thời đã góp vào tiếng nói tự do ấy của dân tộc, đi tìm Tổ quốc mình: “ Đường Bắc Nam gần thêm bước nữa, rộng vô cùng tình nghĩa nhân dân”. Nhiều người tôi gặp trong phút tiễn đưa anh , đã đọc lại những câu thơ cách đây trên 30 năm của Hoàng Tư Thiện, đầy niềm kính trọng và không che dấu được những giọt nước mắt: Bát nước qua đò con chưa kịp uống / Mẹ đã rót thêm ánh mắt dịu hiền. ( Rộng vô cùng tình nghĩa nhân dân). Hay : Đường lịch sử về trong ánh sáng / Những mùa thu nên vóc nên hài / Buổi rạng đông của thời cách mạng/ Cỏ hoa hèn cũng ngát hương mai… ( Đất nước).

Thơ và cuộc đời Hoàng Tư Thiện dường như còn ấm ức điều gì. Anh sống và viết như một lẽ thường tình, bài thơ viết xong như một số phận, cứ tự bươn chải mà sống, không mưu cầu gì ngoài giải tỏa ấm ức tâm hồn mình. Hoàng Tư Thiện hồn nhiên khóc cười, anh vừa nuối tiếc lại vừa đón nhận mọi cay nghiệt của đời sống:

Nào cay đắng ngọt bùi tôi đã cạn
Men vị đời còn ấm trên tay
Tôi đã khóc tưở ban đầu thương mến
Và sẽ cười thanh thản sớm mai sau

Mai mốt khi nào tôi vắng bóng…
Mai mốt song trôi về biển khác
Nhớ ngày tôi đi giữa cuộc đời

( Với cuộc đời)

Cả cái chết, Hoàng Tư Thiện cũng đón nhận một cách thanh thản. Có phải vì những cay đắng ngọt bùi đã cạn mà anh không vướng bận, hay vì cuộc đời này dửng dưng, mà thơ anh đầy vẻ cam chịu với số phận: Cát với tôi là một / Cát với tôi là hai / Giũ sạch rồi long nhẹ như không. Bài thơ cuối cùng chép tay gửi bạn bè, dường như Hoàng Tư Thiện đã dự cảm được sự ra đi của mình:

Hãy để hồn an nghỉ một đêm nay
Đầu sẽ gối lên tay này cô độc
Hãy để hồn sống nốt đêm nay
Đêm sắp tắt hay mắt ai chừng đã khép?

( Chiêu hồn)

Thế mà: Trong đêm tối trái tim mình vẫn đập. Thể phách còn đây sao hồn chẳng nói năng? Trái tim ấy không chịu dừng với bao khát vọng của tình yêu. Hồn anh vẫn còn quanh quẩn đâu đây, như một phép màu, anh trở lại: Có kẻ nào trong ta cựa mình thức dậy. Thở quanh đây từng đốm lửa lưu huỳnh. Không biết nữa cửa nào mở vậy. Có ai vừa vén hộ ánh bình minh. ( Chiêu hồn) . Một Hoàng Tư Thiện khác vừa nhập xác hay chính là anh yêu tha thiết cuộc đời này, mà không muốn xa rời ngọn gió Thanh Khê, giữa những ngày tháng Ba, nơi anh hằng yêu mến.

Tháng Ba, 2004

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: